Marc Janssen

Erfelijk belast

Marc is Meesterbrouwer bij de Grolsche Bierbrouwerij en zijn liefde voor het vak komt recht uit zijn hart. Hij is misschien ook een beetje erfelijk belast, want zijn opa van moederskant werkte bij Grolsch en zijn vader Hennie Janssen daarna. “Mijn vader kwam in 1972 bij Grolsch,” vertelt Marc. “Hij is begonnen als schoonmaker in het Brouwhuis en heeft uiteindelijk zijn carrière afgesloten als Meesterbrouwer. Ik ben in 1995 bij Grolsch begonnen. Na een opleiding arbeidszaken en personeelswerk wilde ik een jaartje niks doen. ‘Dat is goed,’ zei mijn vader, ‘dan meld je je maar als schoonmaker bij Grolsch.’ Zo ben ik er ingerold, voorbestemd om de lijn voort te zetten. Eerst heb ik biertanks schoongemaakt en de ketels gepoetst en daarna heb ik stage gelopen in het brouwhuis bij mijn vader, hij heeft me het vak geleerd. Ik heb daarna met hem gebrouwen van 2005 tot 2009. In 2004 belde hij me met de mededeling: ‘Er wordt een Proefbrouwerij gebouwd in het nieuwe pand en ik zoek daarvoor nog een brouwer. Daar moest ik wel even over nadenken, maar we hebben samen nieuwe bieren gebrouwen, waaronder de Grolsch Weizen, die in 2007 en 2022 bekroond is als beste Weizen ter wereld, dat was heel gaaf.”

Nieuwe bieren

Nu is Marc zelf Meesterbrouwer en leidt hij de Proefbrouwerij binnen de Grolsch vestiging. Henk Jan ten Brincke werkt er als brouwer en samen met Meesterbrouwer Guy Evers bedenkt Marc nieuwe bieren. De plek waar hij dat doet, lijkt op een kruising tussen een laboratorium en een plek waar toveraars hun magie beoefenen. Vanuit zijn ruime, gezellige kantoor kijkt hij via een glazen wand recht op de ketels en de apparatuur, hij hoeft alleen een trapje af om wat hij bedenkt uit te kunnen proberen. “Het bedenken van nieuwe bieren doe ik graag in de vrije natuur. Tijdens een wandeling op landgoed Twickel bij mijn woonplaats Delden kom ik vaak op nieuwe ideeën. Ik ben eigenlijk altijd met mijn vak bezig, ben ook geïnteresseerd in de lange geschiedenis van bier. Dat begon al in het oude Mesopotamië (nu Iran en Irak) waar 14.000 jaar geleden de Natuviers leefden: zij zijn ermee begonnen. Net als brood werd bier gezien als onderdeel van de voeding, het is een belangrijk product in de wereldgeschiedenis. Je kunt het zien als sociaal smeermiddel in een samen­leving. Nederland speelde daarin een belangrijke rol, in de Gouden Eeuw waren Delft, Haarlem en Gouda de bierhoofdsteden van Europa.”

De Beugel

“Er wordt vaak gedacht dat men in vroeger tijden bier en wijn dronk in plaats van het meestal vervuilde water, maar voor bier is dat niet zo. Voor het brouwen heb je schoon water nodig. In de late Middeleeuwen voeren de Amsterdammers daarom naar de Utrechtse Heuvelrug om schoon water te halen. Bier bestaat eigenlijk voor 93% uit water. In Enschede hebben wij onze eigen bronnen. Er lopen onder­grondse leidingen door de stad naar onze brouwerij. In Nederland zijn er momenteel ongeveer negenhonderd brouwerijen, in mijn geboortejaar 1974 waren dat er vijfentwintig. Bier heeft rond de eeuwwisseling een enorme vlucht genomen en dan heb ik het ook over de vele verschillende bieren. Vanaf de jaren ’50 tot eind jaren ’90 hadden we Pils, Bockbier, Oud Bruin en een beetje alcoholvrij bier, nu is er veel meer om uit te kiezen. In 1997 vierde Grolsch het honderdjarig bestaan van de populaire Beugel. Ter ere daarvan hebben mijn vader en Guy Evers toen zes verschillende bieren gebrouwen,
o.a. een Lodewijk X111 en Het Kanon.”

Trainingsspecialist

Na een aantal jaren brouwen met zijn vader begon het bij Marc toch een beetje te kriebelen. “Ik vond brouwen heel leuk maar omgaan met mensen ook.” Dus volgde hij een opleiding tot trainingsspecialist. Wel binnen het bedrijf natuurlijk. Trainingen geven aan collega’s op procestechnisch gebied, problemen oplossen en team building. Eind 2016 vroegen ze of Marc toch terug zou willen naar de Proefbrouwerij. Dat wilde hij wel en sindsdien zit hij er helemaal op zijn plek. “De keerzijde is wel dat ik zeven dagen in de week bezig ben met Grolsch,” lacht hij. “Toen ik met mijn vrouw Sanne trouwde, zei mijn moeder tegen haar: ‘Als je met Marc trouwt, trouw je ook een beetje met Grolsch.’ Nou, als iemand het kon weten… Ik wilde ter ere van mijn huwelijk een champagne bier brouwen, maar die samenstelling werkte niet. Ik wilde het niet opgeven en toen hebben we de Grolsch Finale gebrouwen, met champagnegist en druiven. Die is elk jaar met Kerst uitgekomen, alleen de laatste twee jaar niet. Maar ik heb nu wel een Feest Weizen gebrouwen ter ere van 700 jaar Enschede.”

In het theater

Tegenwoordig staat Marc, naast zijn drukke baan, ook in het theater met een avondvullend theatercollege over bier. Net als André Kuipers over zijn ruimteavonturen vertelt, doet Marc dat over zijn vakgebied. Hij heeft al gestaan op plekken als Veenhuizen en Harderwijk en in Enschede stond hij twee keer in een uitverkocht Concordia. Tot het einde van dit jaar betekent dat negen voorstellingen en er is genoeg te vertellen over de wondere wereld van bier. Bijvoorbeeld het feit dat Grolsch bier in Groenlo is geboren op 11 mei 1615 en dat de koopakte er nog is. Of het verhaal dat in 1895 in Enschede de Enschedese Bierbrouwerij (EBB) werd opgericht door de textielbaronnen en bevriende bankiers. Maar een textielbaron is nog geen brouwer en dat ging niet goed. Dus werd de hulp ingeroepen van bierbrouwerij De Klok uit Groenlo en op 3 mei 1922 werd er gefuseerd onder de naam De Klok. De naamsverandering in Grolsch vond plaats in 1954. “Ik hoop dat de theaters me ook boeken in het komende jaar, ik vind het heel mooi om te doen. Wat ik ook mooi vind is dat mijn oudste dochter Amber nu bij Grolsch werkt en dat mijn jongste Maud van vijf hier graag komt.

Grolsch heeft nog steeds de sfeer van een familie­bedrijf, ook al is de brouwerij tegenwoordig eigendom van het Japanse Asahi Group Holdings.”