Tekst Kim Jansen – Foto’s Rikkert Harink
Een afscheid is al lang niet meer ‘one size fits all’. Het wordt steeds persoonlijker én als het aan uitvaartleiders van Vredehof ligt ook steeds groener. Figuurlijk dan, want het nieuwe uitvaartcentrum ademt juist kleuren als aubergine en goud. “Voor een warme, huiselijke sfeer”, legt algemeen directeur Pedro Swier uit. “Als je een dierbare bent verloren is het fijn als je je ergens thuis voelt. En als je goed op een afscheid kunt terugkijken. Op alle mogelijk vlakken.”
Een laatste eerbetoon dat recht doet aan wie iemand geweest is. Dat is waar ze bij Vredehof voor staan. Pedro Swier: “In welke situatie we ook komen, iemand wil altijd het beste voor zijn dierbare. Daarom willen we graag dat mensen zich bij onze locaties en onze medewerkers echt thuis voelen.” In Almelo heeft het uitvaartcentrum net een heuse metamorfose ondergaan. Oranje en wit maakten plaats voor warmere tinten, planten en accessoires die zomaar in je woonkamer zouden kunnen staan. Pedro drukt tegen een verrijdbare plantenbak om te laten zien dat ze eenvoudig ‘knusse hoekjes’ in grotere ruimten kunnen creëren. “Zo voelt het altijd passend voor een gezelschap van twintig, maar ook van honderd gasten.”
En dat is nodig, want de laatste jaren worden uitvaarten steeds kleiner. Steeds meer mensen kiezen voor een afscheid in besloten kring. Condoleances worden daarentegen juist groter. Maar bij Vredehof heeft er nog een ontwikkeling plaatsgevonden. Heel Nederland denkt namelijk na over duurzaamheid en dan kan ook de uitvaartbranche niet achterblijven. “Duurzame uitvaarten zijn ons onderscheidende vermogen, maar dat kun je alleen goed uitvoeren als je daar ook volledig achterstaat”, legt Pedro uit.
Duurzaam aan de voor- en achterkant
Het groene aspect is overal in de bedrijfsvoering van Vredehof terug te vinden. “We zijn een van de initiatiefnemers geweest van GreenLeave”, vertelt Pedro. “Een samenwerkingsverband dat streeft naar 100% duurzame uitvaarten. Al onze uitvaartleiders krijgen bijvoorbeeld een training over duurzaamheid.” Concreet betekent het daarnaast dat het wagenpark bijna 100% elektrisch is, maar ook dat alle kamers zijn voorzien van led-verlichting en er zonnepanelen op de daken liggen. Ook zijn ze bij Vredehof al ver met digitalisering. “Er staat hier bijna geen ordner meer in de kast.” Bij een verbouwing zoals die in Almelo krijgt er volgens de directeur bovendien zoveel mogelijk materiaal een herbestemming. “Waar we kunnen, hergebruiken we onderdelen. Oud meubilair uit Almelo hebben we bijvoorbeeld aan instellingen gegeven die zich inzetten voor dak- en thuislozen.”
Maar ook aan de voorkant wordt de uitvaart groener. Omdat alles onder hetzelfde dak plaatsvindt, zijn er minder logistieke issues. “Mensen komen bij ons in de familiekamers, maar ook in verschillende aula’s of in de lounge. Ze hoeven niet meer van plek A naar plek B.” Daarnaast wordt er daadwerkelijk gepionierd. In gesprekken met nabestaanden laten de uitvaartverzorgers je nadenken over het groene aspect van een uitvaart. “Denk bijvoorbeeld aan milieuvriendelijke kisten die worden gemaakt van reststoffen en vezels van de vlasplant. Ook zijn er opties voor duurzame grafmonumenten, waarbij materiaal van oude grafstenen wordt hergebruikt. En we kaarten zaken aan als duurzame catering, waarbij we zoveel mogelijk met lokale ingrediënten werken.”
Dat uitvaarten nu al helemaal duurzaam zijn? Dat is een illusie. Er zijn nog genoeg stappen te maken. En misschien is de grootste horde wel de maatschappelijke bewustwording. Pedro: “Als ik zie dat mensen hier allemaal een bloem meenemen voor een overledene, is dat natuurlijk prachtig. Maar die bloemen zijn vaak wel verpakt in cellofaan. Dat is echt overbodig. En dan hebben we het nog niet eens over hoeveel mensen met de auto naar een uitvaart komen. Het zijn misschien kleine dingen, maar we zouden wel stil moeten staan bij dat soort zaken.”
Maak bewuste keuzes
Het is een mooie samenvatting van waar het bij Vredehof eigenlijk allemaal om draait. Maak bewuste keuzes. Doe niet wat ‘hoort’ of wat je bij de buurman zag, maar kies een afscheid dat bij jou past. “Als iemand bij wijze van spreken nooit kaviaar heeft gegeten of champagne heeft gedronken, waarom zou je dan voor een hele luxe uitvaart gaan? We moeten af van het idee dat het niet goed is als iemand een eenvoudige dienst met maar drie stukken muziek wil. Als dat bij iemand past, dan is dat juíst wat het moet zijn. En als iemand zijn golftas, kantkloskussen of tennisracket naast de kist wil hebben staan, moet dat gewoon kunnen. Uiteindelijk gaat het er namelijk om dat een afscheid de overleden persoon karakteriseert, zodat het voor iedereen bijdraagt aan goede rouwverwerking.”
Pedro zou daarom graag heel Twente willen oproepen, denk na over je eigen afscheid en leg het vast in een wilsbeschikking. “Vaak zitten ideeën wel in iemands hoofd, maar is het nergens echt beschreven. Of het staat op een apparaat, waarvan niemand het wachtwoord heeft.” Vaak worden juist de meest praktische zaken vergeten. Denk bijvoorbeeld aan een kloppende adressenlijst. Pedro ziet regelmatig dat zoiets ogenschijnlijk simpels zorgt voor chaos bij nabestaanden. Uiteindelijk draait het misschien wel allemaal om goede voorbereiding. Want dat is en blijft het halve werk. Juist de kleine keuzes die vastliggen, maken telkens weer een groot verschil. Voor de mensen die achterblijven én als het aan Vredehof ligt: voor de wereld die iemand achterlaat.