Twentevisie 2 – 2026 – Column
Als je ‘robotica in de zorg’ zegt, zie je meteen de clichés voor je: glanzende humanoids die lijken weggelopen uit een sciencefictionfilm, armen wijd, klaar om een kopje koffie te serveren. Maar wie Twente kent, weet: zo doen we dat hier niet. Wij houden van normaal. Van technologie die niet te veel kletst, niet te veel glimt, en vooral… die gewoon werkt. En juist daarom gebeurt er in Twente op het gebied van zorgrobotica iets bijzonders.
Kijk maar eens in het MST of ZGT. Daar zoeven logistieke robots door de gangen alsof ze al jaren bij het team horen. Ze komen niet met tromgeroffel binnen, roepen niet ‘ik breng medicijnen!’ in vijf talen, maar schuifelen bescheiden van A naar B. Ze brengen materialen, medicatie en soms de schone was – een soort stille werkpaarden op wieltjes. Verpleegkundigen hoeven daardoor minder te sjouwen en te rennen, wat in een werkdag die vaak voelt als een marathon zonder warming-up behoorlijk welkom is. En het mooiste? Dat extra beetje tijd dat ze nu weer kunnen besteden aan echte zorg. Dat is winst waar geen robot een prijs voor hoeft te winnen.
In de ouderenzorg duiken steeds vaker robotische maatjes op. Nee, geen pratende knuffelberen of zingende poppen (al bestaan die ook), maar systemen die helpen met dagstructuur, geheugensteuntjes en soms een beetje gezelschap. Bewoners reageren verrassend enthousiast. Misschien omdat robots nooit gejaagd zijn. Ze luisteren altijd, hebben geen dienstwissels, en weten steevast welke dag het is. Dat laatste is iets wat menig mens nog wel eens vergeet – zeker op maandag.
Waarom lukt dit juist hier? Dat zit ’m in die typische Twentse manier van samenwerken. De Universiteit Twente, Saxion, hightechbedrijven en zorginstellingen uit de regio vinden elkaar moeiteloos. Niet omdat het moet, maar omdat het logisch voelt. Met de mentaliteit van ‘doe maar gewoon, dan doen we al gek genoeg’ worden innovaties niet eindeloos kapot vergaderd, maar gewoon getest. Past het niet? Dan gooien we het net zo makkelijk weer uit het raam. Past het wel? Dan bouwen we door. Simpel, efficiënt en verrassend effectief.
Toch moeten we eerlijk blijven: een robot knuffelt niet, geeft geen troost en merkt niet aan een blik of iemand een rotdag heeft. De menselijke kant van zorg blijft onvervangbaar. Maar wat robots wél doen, is tijd vrijmaken voor die menselijke kant. Ze nemen het repetitieve, het logistieke en soms het ronduit saaie werk over. Daardoor ontstaat ruimte voor aandacht – en dat is waar zorg uiteindelijk om draait.
Misschien is dat wel de kracht van robotica in Twente: technologie die niet de hoofdrol opeist, maar die het mogelijk maakt dat mensen weer mens kunnen zijn. Geen futuristische revolutie, geen robots die de wereld overnemen. Gewoon praktische innovatie, met beide benen op de grond.
En zo hoort het. In Twente hoeven robots geen vrienden te worden. Ze moeten gewoon helpen. En dat doen ze.