Martin ter Denge
Martin ter Denge is schrijver en maakte een boek ‘Tukkerspotten’ over de ziel van de twentenaar. Hij heeft zijn eigen tekstbureau en is streektaalkenner en spreker van het Twents/Nedersaksisch.
Kudde
Een ontstellend bericht van het VZ-ministerie: Meer dan de helft van de jongvolwassenen in Twente is eenzaam. Dubbelop gek in een streek waar het toch zo gemeudelik is en je het gat niet kunt draaien van de noaberskop.
Tegelijk zie je overal een terugloop in ‘meedoen’. Verenigingen van soms meer dan honderd jaar oud, drijvend op de toewijding van leden, lopen op de laatste benen. Misschien dat ze nog dienen als dumpplek voor de kinderen, zijn we daar mooi even voor een paar uur vanaf. Iets vrijwilligs doen? Veult der oe es an! Kost alleen maar tijd. Veel te druk met strieken op ’n telefoon.
Mensen komen letterlijk de deur niet meer uit. Je bestelt alles vanuit huis en de bezorger zet het zelfs nog voor de deur. Eten, daten en keten gaat via je scherm. Anderen affakkelen trouwens ook. Extra makkelijk zelfs, omdat diegene niet meer is dan een paar pixels op je scherm en je elkaar toch niet tegenkomt. Sterker nog, je komt niemand tegen, als je hele dagen op de bank ligt te scrollen.
Gemiddeld 6,5 uur per dag besteden jongeren aan social media. De UvA mat de gevolgen: overprikkeld van schreeuwerige TikToks kijken tot diep in de nacht. De volgende dag te moe om iets nuttigs te doen en tegelijk te bang om iets te missen. Vertekende, extreme wereldbeelden door eenzijdige algoritmebubbels. Te angstig om in het openbaar zichzelf te zijn of een menselijk foutje te maken. Want iedereen heeft een camera en alles wat afwijkt moet gefilmd en scoren op Dumpert. Lachen joh, die social media! Slay!
En dus steeds minder zin of sociale vaardigheden om ‘in het echt’ met elkaar om te kunnen gaan. Veiliger om lekker alleen thuis te blijven en nooit iemand in het echt te ontmoeten. En nog meer op je telefoon te scrollen en je nutteloos te voelen omdat je niks ‘echts’ uit de vingers krijgt. Hele dagen je nutteloze Snapstreak met foto’s van je voorhoofd bijhouden, maar geen enkel echt gesprek voeren.
Als we het dan toch over noaberskop hebben: er bestaat ook noaberplicht. Leg je telefoon aan de kant en steek de kop eens om de deur bij de buurvrouw. Heb je een klusje? Vraag je noaber eens: ‘Goh, wo’j miej nen tootast helpen? Met zien beiden is et mer eaven.’ Zelfs als je het prima alleen kunt. Na de tijd een biertje als bedankje. Gezelligheid om niks.
De mens is een kuddedier. Doe het eens samen, in plaats van te vereenzamen.