Work column 

Is werken een sluipmoordenaar?

TOM 4 – 2026Column

Norman aan het woord

Norman Smit is directeur van BMD Advies Oost.
Al ruim 30 jaar ondersteunt BMD Advies Oost bedrijven in Oost Nederland op het gebied van: milieu, arbo, managementsystemen, (brand)veiligheid, MVO en juridische zaken. Eenvoud in complexiteit en ijzersterk
in kwaliteit!

Contact
BMD Advies Oost
Hanzeweg 1-H I 7418 AW Deventer
T. 0570-676 695  info@bmdadviesoost.nl
www.bmdadvies.nl

Jaarlijks overlijden er in Nederland tussen de 50 en 80 mensen aan een arbeidsongeval. Tevens vallen er zo’n 3.000 ernstig gewonden. Forse getallen, vind je niet? Waar vaak niet bij stilgestaan wordt is dat er daar­bovenop ruim 3.000 mensen per jaar overlijden aan blootstelling aan (gevaarlijke) stoffen. Houtstof, slijpstof, lasrook en kwartsstof bijvoorbeeld zijn officieel gezien geen gevaarlijke stoffen, maar kunnen op de lange duur wel dodelijke ziekten veroorzaken. Zonder dat je het door hebt wordt je hier jaar op jaar aan blootgesteld of ben je er aan blootgesteld. In dat opzicht is het dus een sluipmoordenaar.

In de regel wenst elke werkgever het beste voor zijn medewerkers. Op vele werkplekken zijn allerlei voorzieningen aangebracht om bloot­stelling te voorkomen. Denk hierbij aan gerichte afzuigingen, schermen en persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s). Maar worden die voorzieningen ook structureel gebruikt en wordt er door de werkgever ook op toegezien dat ze ook gebruikt worden? Hier schort het meestal aan, ook in Twente. Elkaar aanspreken doen we niet of nauwelijks. Terwijl de risico’s aanzienlijk
zijn, ook financieel! Als werkgever moet je bewijzen dat hij/zij niet ziek geworden is onder werktijd. Dat is in de praktijk bijna niet te bewijzen.

Het vak van arbeidshygiëne bestaat al een tijdje, maar de laatste jaren begint er (eindelijk) meer aandacht voor te zijn. Tevens vanuit toe­nemende druk vanuit de milieuwereld. Vanuit de vraag wat wordt er allemaal geëmitteerd naar de lucht en via de riolering.

Beginnen is makkelijk maar saai!
• Inventariseer (wat heb ik in huis en wat komt er vrij)
• Vermijd en reduceer (kan ik risicostoffen vervangen, of beperken)
• Blootstellingsbeoordelingen (meten of berekenen)
• Bronmaatregelen (afzuiging, omkastingen etc.)
• Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s)
• Borgen en opvolgen

De meeste bedrijven zijn hier ooit al eens aan begonnen, doordat een stagiaire eens wat (verouderde) MSDS-en in een Excel getypt heeft. Waarna het project vervolgens weer stilgevallen is. Het werkelijke probleem is dat er bij het gros van de bedrijven geen eigenaarschap is over het voorkomen van een blootstelling van medewerkers aan stoffen. Ja HR, als iemand zich ziek gemeld heeft……

Mijns inziens begint het met het vaststellen van de eigenaar van de vraag. Het betreft namelijk geen vrijblijvende of facultatieve vraag. De stagiaire, is hierop niet het goede antwoord!